Ki Nou
Istwa Mouvman Kreyòl Ayisyen


AKTIVITE MOUVMAN KREYÒL

 

Nan menm ane sa-a yo, Mouvman Kreyòl te konn marinen kont, lodyans, mizik, chante... nan yon pwogram ki rele: Kabrit kreyòl osnon Kochon Kreyòl. Ti detant sa-a yo te konn pran kay Idalina, Reyèl Maslen, osnon kay Beti, Riyèl Nazon. Kouzen Théophile Salnave te resevwa-n lakay li tou. Lè sa-a, tou malad, Zo ap di-n ki jan li wè konpè lanmò ki vin chache-l. Zo di nou, li fout konpè lanmò yon krab, li kase tèt tounen.

Zo, se prenmye Ayisyen -yo di- ki foure kreyòl nan radyo. Li ekri yon pyès teyat ki rele: "Twa non, twa mak, twa papa". Lò Zo mouri, Mouvman Kreyòl òganize youn antèman nan gou-l. Tout gwoup kiltirèl, tout atis, elèv lekòl, tout te la. Nou salwe kadav Zo ak yon minit rekèyman soufle nan po lanbi. Kouzen Legba te fè lwanj Zo an kreyòl. Kouzin Defile soti, tonbe, pran lwa sou sèkèy Zo. Jou sa-a, nan simityè Pòtoprens, se te gwo zafè.

Lò Tonton Price Mars mouri, Mouvman Kreyòl voye-l ale ak tout pafen respè-l. Mouvman Kreyòl òganize yon kokennchenn veye kiltirèl -Pwenmye veye nan yon peyi-nan lekòl Etnoloji Dayiti. Mizik, pwezi, chante... Koule kon luil sou mab. Pwezi "Panzou", Jan Mapou te konpoze espesyalman pou sikonstans-lan te chikin anpil gwo zotobre nan lasistans-lan.

Alokazyon 15èm anivèsè Mouvman Kreyòl ayisyen-an, nou fè lareverans douvan tout kouzen-kouzin sa-a yo ki malgre kraponnay sou kraponnay t-ap travay rèdchèch pou ede peyi-a soti nan liyorans. Apre twa zan kat mwa, Mouvman Kreyòl gen tan reyalize yon travay ki ap fè lekòl jounen jodi-a. Emisyon kreyòl kraze, manm poto mitan-an yo degrennen, enpe isit, enpe lòt bò, yo pran prizon, enpe mouri, enpe chape... Men sa pa vle di Mouvman Kreyòl kraze pou sa. Sa-a se swa janmè. Mwen, Jan Mapou, ak Koleksyon Koukouy, m'envite tout sanba, tout atis plim, tout atis an jeneral, fòme yon asosyasyon pou kontinye travay-la. Pa bliye aktivite 60 yo te rache yon Deklarasyon anba pat ofisyèl yo: Kreyòl te gen dwa pale Lachanm (Li atik Monitè 28 septanm 1967 nan Pwezigram paj 20). Aktivite 70 yo fè tèt kanna moute sou tab. Kreyòl kwafe, kreyòl rantre nan lekòl. Li Lwa sa-a  Lachanm vote 18 septanm 1979 nan Pwezigram, paj 21.

Se pa tout. Anpil travay rete pou fèt. Rout-la long. Li chaje ak pikan kwanna. Lougawou vole leswa pou l'sa souse-ou nan domi pi byen. Tankou Dòk Mivil di: Se tout lavi yon pèp nou gen devan nou la-a.

Pitit nou nan kouti mezanmi, an nou ba-l jarèt. Yon Asosyasyon Ekriven Kreyòl byen kanpe se va yon faktori liv. N-a va sote sou atis, atis a va pantan sou nou... epi tou tout je- chèch, malpouwont, Sen Toma  va rantre nan won, deside fòk pa plis pou sove Ayiti soti nan fè nwa liyorans.

JAN MAPOU
Rosedale, Queens, N.Y.